خلاصه کتاب مارتین هایدگر ( نویسنده مانفرد گایر )

کتاب مارتین هایدگر اثر مانفرد گایر، دریچه ای جامع به زندگی و اندیشه یکی از پیچیده ترین فلاسفه قرن بیستم می گشاید و برای درک سریع و دقیق از جهان فکری هایدگر و مواجهات او با هستی، زمان و چالش های سیاسی، راهگشاست.

فلسفه مارتین هایدگر، فیلسوف آلمانی قرن بیستم، همواره چالش برانگیز، عمیق و بحث برانگیز بوده است. اندیشه های او درباره هستی، زمان، دازاین و جایگاه انسان در جهان، تأثیری بی بدیل بر جریان های فکری پس از خود، از اگزیستانسیالیسم گرفته تا پست مدرنیسم، گذاشته است. با این حال، پیچیدگی زبانی و مفاهیم بنیادین آثار او، گاهی مانعی جدی بر سر راه علاقه مندان و دانشجویان بوده است. در این میان، کتاب «مارتین هایدگر» نوشته مانفرد گایر، با رویکردی جامع و در عین حال قابل فهم، تلاشی ستودنی برای گشودن این درهای پیچیده انجام داده است.

این مقاله، قصد دارد تا با ارائه یک خلاصه تحلیلی و عمیق از کتاب مانفرد گایر، خواننده را به سفری روشنگرانه در زندگی و فلسفه هایدگر ببرد. هدف فراتر از معرفی ساده کتاب است؛ تلاش می شود تا بدون نیاز به مطالعه کامل کتاب اصلی، درکی روشن و دقیق از محتوای آن به دست آید. این سفر فکری، ما را با ریشه های شکل گیری اندیشه های هایدگر، تحولات فلسفی او، مفاهیم کلیدی آثارش و البته، حواشی سیاسی و اخلاقی زندگی این فیلسوف بزرگ همراه خواهد ساخت. با این رویکرد، در پی آن هستیم که این مقاله به عنوان یک منبع معتبر و مرجعی قابل ارجاع در زمینه فلسفه هایدگر، جایگاه خود را تثبیت کند و علاقه مندان را برای تعمق بیشتر در این جهان فکری، تشویق نماید.

معرفی مانفرد گایر و جایگاه کتاب او در شناخت هایدگر

برای ورود به دنیای هایدگر از نگاه مانفرد گایر، ابتدا لازم است با خود نویسنده و رویکرد او در این کتاب آشنا شویم. مانفرد گایر، پژوهشگر و متخصص برجسته فلسفه آلمانی است که آثار متعددی در زمینه معرفی و تحلیل فلاسفه بزرگ این دیار به رشته تحریر درآورده است. تخصص او در شناسایی و ترسیم پیچیدگی های اندیشه فلاسفه، به او این امکان را داده تا بتواند زندگی و آثار هایدگر را با دقتی مثال زدنی و در عین حال، زبانی قابل فهم برای طیف وسیعی از مخاطبان، به تصویر بکشد.

ویژگی های مجموعه بزرگان اندیشه و هنر جهان

کتاب «مارتین هایدگر» بخشی از مجموعه ارزشمند «بزرگان اندیشه و هنر جهان» است که توسط انتشارات روولت آلمان با عنوان «تک نگاری های rororo» منتشر می شود. این مجموعه که سابقه ای بیش از یک قرن دارد، از سال 1958 فعالیت خود را در زمینه انتشار چنین تک نگاری هایی آغاز کرده و تاکنون بیش از سیصد عنوان کتاب با شمارگان چشمگیر منتشر کرده است. موفقیت و استقبال بی نظیر از این مجموعه، ریشه در چند ویژگی کلیدی دارد:

• انتخاب نویسندگان متخصص: نویسندگان هر اثر، معمولاً پژوهشگرانی برجسته و استادان دانشگاهی هستند که آشنایی عمیق و تخصصی با زندگی و آثار فرد مورد نظر دارند. این رویکرد، تضمین کننده دقت علمی و صحت اطلاعات ارائه شده است.
• استفاده از تصاویر و عکس ها: حضور عکس ها و تصاویر متعدد از زندگی و آثار اندیشمند، به درک بهتر شرایط تاریخی و جنبه های خاص زندگی او کمک شایانی می کند. این بُعد بصری، به جذابیت و ملموس بودن محتوا می افزاید.
• زبان قابل فهم برای مخاطبان متنوع: برخلاف بسیاری از متون تخصصی، زبان این مجموعه به گونه ای انتخاب شده که نه تنها دانشجویان و پژوهشگران، بلکه سایر علاقه مندان نیز بتوانند از آن بهره مند شوند. این ویژگی، دسترسی به اندیشه های پیچیده را برای عموم فراهم می سازد.

اهمیت و نوآوری کتاب گایر در مطالعه هایدگر

کتاب گایر، به رغم حجم نسبتاً کم (۱۵۲ صفحه)، اثری بنیادین برای شناخت هایدگر به شمار می آید. این اهمیت به چند دلیل است. مانفرد گایر با ترکیبی از دقت علمی، رویکرد تحلیلی و ارائه یک زندگینامه مصور، تصویری جامع از هایدگر ارائه می دهد. این کتاب تنها به معرفی خشک و خالی اندیشه های او نمی پردازد، بلکه با بررسی چالش ها، تناقضات و تحولات فکری هایدگر در بستر زندگی شخصی و سیاسی اش، خواننده را به درکی عمیق تر از جایگاه او در تاریخ فلسفه می رساند. این کتاب به دلیل رویکرد متعادل خود در مواجهه با جنبه های بحث برانگیز زندگی هایدگر، به ویژه ارتباط او با نازیسم، منبعی قابل اعتماد و جامع برای شروع مطالعه فلسفه هایدگر محسوب می شود و به خواننده دیدگاهی چندوجهی ارائه می دهد.

خلاصه فصول اصلی کتاب: سفری به اعماق زندگی و اندیشه هایدگر

مانفرد گایر در کتاب خود، زندگی و اندیشه هایدگر را به هفت دوره اصلی تقسیم کرده است که هر یک، نمایانگر بخشی مهم از مسیر فکری و شخصی این فیلسوف بزرگ است. در ادامه، به تحلیل عمیق و محوری این فصول می پردازیم.

۱. زادگاه (۱۹۰۳-۱۸۸۹): ریشه های شکل گیری یک فیلسوف

مسکیرش، روستای کوچکی در ایالت بادن آلمان، جایی بود که مارتین هایدگر در سال 1889 در آن دیده به جهان گشود. محیط زندگی هایدگر، نقشی تعیین کننده در شکل گیری دغدغه های اولیه فکری او داشت. این منطقه کوهستانی، با جنگل های سیاه و زمین های کشاورزی، عمدتاً کاتولیک مذهب و محافظه کار بود. پدرش، فریدریش هایدگر، خادم کلیسای سنت مارتین بود و توجه ویژه ای به برج ساعت و ناقوس کلیسا داشت. این مراقبت و دقت پدر، ناخودآگاه بر پسرش اثر گذاشت؛ دهه ها بعد، هایدگر در یکی از آثارش نوشت که چگونه صدای ناقوس کلیسا، با مفهوم زمان و زمان مندی (temporality) در ذهنش همنشین بوده است. این فصل به خوبی نشان می دهد که چگونه یک محیط ساده و مذهبی، می توانست بذرهای عمیق ترین پرسش های هستی شناسانه را در ذهن کودکی هایدگر بکارد. این دوره، کلید فهم بسیاری از تأملات آینده هایدگر درباره ریشه مندی، تعلق به مکان و اهمیت زمان در وجود انسانی است.

۲. خدا (۱۹۱۹-۱۹۰۳): از الهیات تا هستی شناسی

هایدگر در جوانی، مسیر تحصیلات مذهبی را در پیش گرفت و در حوزه الهیات مسیحی به مطالعه پرداخت. این دوره، گرچه به نظر می رسد با مسیر نهایی او در فلسفه متفاوت است، اما بستر اولیه شکل گیری دغدغه های هستی شناسانه او بود. تأثیر متفکرانی چون فرانتس برنتانو، که به پدیدارشناسی و اهمیت «قصدیت» (intentionality) در آگاهی می پرداخت، هایدگر را به تدریج از الهیات به سمت فلسفه سوق داد. برنتانو، با تمرکز بر چگونگی تجربه آگاهی، راه را برای پرسش های هایدگر درباره ماهیت هستی و چگونگی ظاهر شدن آن برای ما باز کرد. این گذار، نه تنها یک تغییر رشته تحصیلی، بلکه یک تحول عمیق در نوع نگرش به جهان و پرسش های بنیادین بود. در این دوره، هایدگر به آرامی در می یابد که پرسش از خدا، خود وابسته به پرسش عمیق تری از هستی و معنای آن است.

۳. دازاین (۱۹۲۸-۱۹۱۹): تولد هستی شناسی بنیادین

شاید بتوان گفت که مهم ترین دوران فکری هایدگر، با نگارش شاهکارش، «هستی و زمان» (Being and Time) آغاز می شود. در این کتاب که در سال 1927 منتشر شد، هایدگر مفهوم بنیادین «دازاین» (Dasein) را معرفی می کند. دازاین، موجودی نیست که صرفاً «هست»؛ بلکه موجودی است که «هستی اش برایش مسئله است». دازاین به معنای «هستی در آنجا» (Being-there) است و نشان می دهد که هستی انسان همیشه در جهان و در نسبت با آن رخ می دهد. گایر با توضیحات خود، خواننده را به درک مفاهیم کلیدی دازاین یاری می رساند:

• وجود اصیل و نااصیل: دازاین می تواند به دو شیوه وجود داشته باشد: اصیل، یعنی پذیرش مسئولیت وجودی خود و مواجهه با اضطراب و مرگ؛ و نااصیل، یعنی فرار از این مسئولیت و غرق شدن در روزمرگی و «همگان» (das Man).
• اضطراب (Angst): این اضطراب، نه از چیزی خاص، بلکه از مواجهه با امکانِ عدم و نیستیِ خود است که دازاین را به سوی اصالت می راند.
• مرگ: مرگ، نه یک پایان بیرونی، بلکه امکان درونی ترین و نهایی ترین امکان دازاین است که با آن روبرو می شود و به آن معنا می بخشد.
• زمان مندی (Temporality): هستی دازاین، اساساً زمان مند است. انسان در حال پرتاب شدن به گذشته و پروژه اندازی به سوی آینده، همواره در حال «زمان مند کردن» خویش است.

این مفاهیم، هسته اصلی فلسفه هایدگر را تشکیل می دهند و درک آن ها، راهی برای فهم عمیق تر از تجربه انسانی و جایگاه آن در هستی است. گایر با زبانی شیوا، پیچیدگی های این مباحث را برای خواننده روشن می سازد.

۴. وجود و عدم (۱۹۳۲-۱۹۲۸): بسط تفکرات هایدگر

پس از انتشار «هستی و زمان»، هایدگر به بسط نظریات هستی شناسانه خود ادامه داد. در این دوره، او به تأملات عمیق تری درباره رابطه «وجود» و «عدم» پرداخت. سخنرانی معروف او، «متافیزیک چیست؟» (What is Metaphysics?) در سال 1929، نقطه عطفی در این مسیر بود. هایدگر در این سخنرانی، عدم را نه صرفاً نبودِ وجود، بلکه یک نیروی فعال و بنیادین در هستی می داند. عدم، همان چیزی است که به وجود امکان ظهور می دهد و مرزهای آن را مشخص می کند. انسان با مواجهه با اضطراب و تجربه نیستی، به عدم نزدیک می شود و از این طریق، به فهم عمیق تری از وجود دست می یابد. گایر با ظرافت به این تحولات فکری اشاره می کند و نشان می دهد که چگونه هایدگر تلاش می کرد تا از محدودیت های متافیزیک سنتی فراتر رود و پرسش از هستی را از منظری نو طرح کند.

۵. ناسیونال سوسیالیسم (۱۹۳۴-۱۹۳۳): حواشی سیاسی و همکاری با نازی ها

یکی از تاریک ترین و بحث برانگیزترین فصل های زندگی مارتین هایدگر، دوره ریاست او بر دانشگاه فرایبورگ در سال های 1933 تا 1934 و تعهد آشکارش به حزب نازی بود. مانفرد گایر در این فصل به تحلیل دقیق این دوران می پردازد و جدل های اخلاقی و سیاسی پیرامون هایدگر را واکاوی می کند. گایر نه تنها به جنبه های تاریخی این همکاری اشاره می کند، بلکه تلاش می کند تا دیدگاه های مختلف درباره این اقدام هایدگر را نیز مطرح سازد. اتهاماتی نظیر لو دادن ادموند هوسرل، استاد یهودی و راهنمای فکری هایدگر، از جمله بحث های جدی است که در این فصل مطرح می شود. گایر با رویکردی مستند، خواننده را با واقعیت های تاریخی این دوره آشنا می سازد و به این پرسش می پردازد که چگونه یک فیلسوف بزرگ، می توانست درگیر چنین انتخاب های سیاسی شود. این فصل، اهمیت اخلاقی فلسفه و مسئولیت اجتماعی فیلسوف را به چالش می کشد.

برخی هایدگر را متهم به همکاری با نازی ها و لو دادن هوسرل می کنند. از نظر برخی، هایدگر مصداق بارز این جمله است: حکمت بالا الزاماً باعث اخلاق نمی شود.

در این دوران، هایدگر اعتقاد داشت که مغرب زمین در سراشیبی زوال افتاده و فرهنگ محتضر این دیار در حال فروپاشی است. او بر آن شد تا با تمامی قوا، هرگونه اراده به سوی عظمت اصیل را تقویت کند، اراده ای که در ظهور ملت آلمان به طریقی جدید تجلی می یافت. اما او در نهایت با واقعیت های سیاسی درگیر شد که از آرمان های فلسفی اش فاصله داشت.

۶. ادیب و متفکر (۱۹۴۵-۱۹۳۴): بازگشت به تأمل و فاصله از سیاست

پس از دوره کوتاه ریاست بر دانشگاه و آشکار شدن شکست آرمان های سیاسی اش، هایدگر به تدریج از فعالیت های سیاسی فاصله گرفت و بار دیگر بر مطالعات فلسفی خود متمرکز شد. این دوره، شاهد نگارش آثار مهمی از او بود که نشان دهنده بازگشت او به تأملات عمیق تر فلسفی بود. آثاری مانند «نظریه حقیقت افلاطون» و سخنرانی های مهم او در این دوره شکل گرفتند. گایر در این بخش به چگونگی این بازگشت و عمق بخشی به تفکرات هایدگر می پردازد. او همچنین به جنبه های ادبی و شعری در تفکر هایدگر اشاره می کند؛ هایدگر معتقد بود که زبان، خانه هستی است و شعر، یکی از اصیل ترین راه های آشکار شدن هستی است. این فصل، پرده از روی هایدگری برمی دارد که در پی فهم عمیق تر از زبان، هنر و جایگاه آن ها در هستی است.

۷. گشتل و چهارگهان (۱۹۷۶-۱۹۴۵): تأملات پایانی و نقد تکنولوژی

دوران پس از جنگ جهانی دوم، هایدگر را به سمت تأملات متأخرتری سوق داد که یکی از مهم ترین آن ها، نقد رادیکال تکنولوژی و مدرنیته بود. در این دوره، هایدگر مفاهیم کلیدی مانند «گشتل» (Gestell) و «چهارگهان» (Das Geviert) را معرفی کرد. گشتل، به معنای ساختار تکنولوژیک و چارچوب بندی جهان توسط تکنولوژی است که همه چیز را به صورت منبع و ماده خام برای بهره برداری عرضه می کند. هایدگر معتقد بود که تکنولوژی، نه صرفاً ابزاری خنثی، بلکه شیوه ای از آشکار شدن هستی است که انسان را از تأمل در معنای عمیق تر هستی باز می دارد.

در مقابل گشتل، هایدگر مفهوم «چهارگهان» را مطرح می کند که به چهار بُعد بنیادین هستی اشاره دارد: آسمان (خدایان و ابدیت)، زمین (زادگاه و ریشه ها)، میرندگان (انسان های فانی) و ایزدان (آشکار شدن الوهیت). چهارگهان، راهی برای بازگشت به یک وجود اصیل تر و تأمل گرایانه است که در آن، انسان می تواند با هستی به شیوه ای غیرتکنولوژیک ارتباط برقرار کند. گایر به روشنی، این مفاهیم پیچیده را تشریح می کند و نشان می دهد که چگونه هایدگر تلاش می کرد تا راهی برای نجات انسان از سلطه تکنولوژی بیابد. این فصل، میراث فلسفی هایدگر و تأثیرات پایانی او بر نقد مدرنیته را به خوبی نشان می دهد.

جنبه های کلیدی و دیدگاه های بحث برانگیز هایدگر (جمع بندی تحلیلی)

مطالعه هایدگر، همواره با مجموعه ای از پرسش ها و دیدگاه های بحث برانگیز همراه است که در کتاب گایر نیز به آن ها پرداخته می شود. درک این جنبه ها، برای شناخت جامع هایدگر ضروری است.

هایدگر و اگزیستانسیالیسم: تفاوت ها و شباهت ها

با وجود آنکه بسیاری هایدگر را پدر اگزیستانسیالیسم می دانند و مفاهیم او به شدت بر اگزیستانسیالیست هایی چون سارتر تأثیر گذاشت، خود هایدگر این ادعا را رد می کرد. دلیل این رد، در تفاوت بنیادین رویکرد او با اگزیستانسیالیست ها نهفته است. اگزیستانسیالیسم معمولاً بر سوبژکتیویته انسان، آزادی فردی و مسئولیت های ناشی از آن تأکید می کند. در حالی که هایدگر، در هستی شناسی بنیادین خود، هدف را پرسش از «هستی» (Sein) می دانست، نه صرفاً «وجود انسان» (Dasein). برای هایدگر، دازاین صرفاً نقطه ی ورود به پرسش از هستی بود. او معتقد بود که تمرکز بیش از حد بر سوبژکتیویته انسان، بار دیگر انسان را به مرکز هستی باز می گرداند، در حالی که او به دنبال گذر از این «متافیزیک حضور» و گشودگی به خودِ هستی بود. گایر به خوبی این تفاوت های ظریف اما بنیادین را توضیح می دهد.

اخلاق و حکمت: معمای هایدگر

جمله ای که در مورد هایدگر مطرح می شود: حکمت بالا الزاماً باعث اخلاق نمی شود، به یکی از بزرگ ترین معماهای زندگی او اشاره دارد. چگونه فیلسوفی با این عمق اندیشه و توانایی در پرسش از بنیادهای هستی، می توانست دست به انتخاب های اخلاقی سؤال برانگیز در دوران نازی ها بزند؟ این پرسش، نه تنها برای فهم هایدگر، بلکه برای بررسی رابطه بین توانایی فکری و مسئولیت اخلاقی از اهمیت بالایی برخوردار است. کتاب گایر با طرح این موضوعات، خواننده را به تأمل وامی دارد که آیا می توان اندیشه یک فیلسوف را از زندگی او جدا کرد؟ و آیا نبوغ فکری، می تواند توجیه کننده ضعف های اخلاقی باشد؟ این جدل ها، تا به امروز نیز ادامه دارد و گایر با بی طرفی، اما بدون چشم پوشی، به این جنبه ها می پردازد.

دیدگاه مانفرد گایر نسبت به هایدگر

یکی از نقاط قوت کتاب مانفرد گایر، رویکرد نسبتاً بی طرفانه و جامع او نسبت به هایدگر است. گایر تلاش نمی کند تا هایدگر را قهرمان یا شرور نشان دهد؛ بلکه به عنوان یک پژوهشگر، می کوشد تا تمامی ابعاد زندگی و اندیشه او را، از درخشان ترین مفاهیم فلسفی تا تاریک ترین انتخاب های سیاسی، به تصویر بکشد. رویکرد گایر، بیشتر تحلیلی و تبیینی است تا تحسینی یا تقبیح کننده. او با کنار هم قرار دادن شواهد و اطلاعات، به خواننده اجازه می دهد تا خود به قضاوت نهایی برسد. این بی طرفی نسبی، به کتاب گایر اعتبار ویژه ای می بخشد و آن را به منبعی قابل اعتماد برای شناخت هایدگر تبدیل می کند.

در واقع، گایر با آوردن نقل قول ها، نوشتارها و گزارش ها، به خواننده این فرصت را می دهد که با مدارک مستند، خود به درکی عمیق از هایدگر برسد. این رویکرد، نه تنها نشان دهنده تخصص گایر در زمینه فلسفه آلمان است، بلکه احترام او به هوش و توانایی تحلیل خواننده را نیز به نمایش می گذارد. او به جای تحمیل دیدگاه خود، یک قاب جامع و خوش ساخت برای درک هایدگر فراهم می آورد و تصمیم گیری نهایی را به عهده مخاطب می گذارد. این ویژگی، از کتاب او یک منبع ارزشمند برای پژوهشگران و علاقه مندان به فلسفه می سازد که به دنبال درکی فراتر از روایات تک بعدی هستند.

چرا این خلاصه برای شما مفید است؟ (راهنمای ارزش)

در دنیای امروز که زمان یکی از ارزشمندترین دارایی ها محسوب می شود، دسترسی به اطلاعات جامع و دقیق در کمترین زمان ممکن، یک نیاز اساسی است. این خلاصه تحلیلی از کتاب مانفرد گایر درباره مارتین هایدگر، دقیقاً همین ارزش را برای شما به ارمغان می آورد:

1. صرفه جویی در زمان: مطالعه کامل کتاب ۱۵۲ صفحه ای گایر، هرچند ارزشمند است، اما زمان بر است. این خلاصه، عصاره اصلی اندیشه ها و وقایع زندگی هایدگر را در قالبی فشرده و در عین حال جامع، به شما ارائه می دهد تا در زمان خود صرفه جویی کنید.
2. ارائه یک نقشه راه: برای کسانی که قصد دارند در آینده به مطالعه عمیق تر هایدگر بپردازند، این مقاله به عنوان یک نقشه راه عمل می کند. با شناخت فصول و مفاهیم کلیدی، می توانید با دیدی بازتر و هدفمندتر به سراغ آثار اصلی هایدگر یا تفاسیر دیگر بروید.
3. منبعی موثق برای مرور و یادگیری سریع: دانشجویان و پژوهشگرانی که درگیر مطالعه هایدگر هستند، می توانند از این مقاله به عنوان یک منبع سریع برای مرور اطلاعات، جمع بندی نکات کلیدی و یادآوری بخش های مهم کتاب استفاده کنند. این یک ابزار کارآمد برای آمادگی امتحانات یا ارائه مقالات است.
4. درک عمیق تر بدون مطالعه کامل: حتی اگر زمان یا امکان مطالعه کامل کتاب را ندارید، این خلاصه به شما امکان می دهد تا به یک درک روشن و دقیق از محتوای کتاب، رویکرد گایر و مفاهیم اصلی فلسفه هایدگر دست یابید و در گفتگوهای فکری مشارکت فعال داشته باشید.

این مقاله، پلی است میان شما و دنیای پیچیده اما غنی مارتین هایدگر، که مانفرد گایر با استادی تمام آن را روایت کرده است.

نتیجه گیری

مارتین هایدگر، بی شک یکی از تأثیرگذارترین و در عین حال جنجالی ترین فیلسوفان قرن بیستم است. اندیشه های او، از مفهوم دازاین و هستی شناسی بنیادین گرفته تا نقد تکنولوژی و تأملات متأخر درباره هستی و عدم، جهان فکری انسان را به چالش کشیده و افق های جدیدی برای اندیشه گشوده است. کتاب «مارتین هایدگر» اثر مانفرد گایر، نه تنها یک زندگینامه صرف، بلکه یک تحلیل عمیق و هوشمندانه از زندگی و آثار این فیلسوف است. گایر با رویکردی جامع، هم به جنبه های درخشان و نوآورانه فلسفه هایدگر می پردازد و هم از حواشی سیاسی و انتخاب های بحث برانگیز او چشم پوشی نمی کند. این کتاب، گواهی بر این مدعاست که برای فهم یک متفکر بزرگ، باید هم اندیشه های او را درک کرد و هم به بسترهای تاریخی و شخصی که این اندیشه ها در آن شکل گرفته اند، توجه داشت.

این خلاصه تحلیلی، تلاش کرد تا با دنبال کردن ردپای گایر، خواننده را به درکی جامع و سریع از هسته مرکزی کتاب و مفاهیم کلیدی آن برساند. امید است این مقاله، هم برای دانشجویان و پژوهشگران و هم برای علاقه مندان عمومی، دروازه ای به جهان پربار اما پیچیده مارتین هایدگر باشد و آن ها را به تفکر و تعمق بیشتر در این فلسفه غنی دعوت کند. چرا که با وجود تمامی جدل ها و پیچیدگی ها، اندیشه های هایدگر همچنان زنده و پرقدرت به حیات خود ادامه می دهد و پرسش های بنیادینی را پیش روی انسان معاصر قرار می دهد.

منابع و کتاب شناسی پیشنهادی برای مطالعه بیشتر

برای علاقه مندان به تعمیق بیشتر در فلسفه مارتین هایدگر، مطالعه منابع زیر توصیه می شود:

• آثار اصلی مارتین هایدگر (ترجمه شده به فارسی):
  • «هستی و زمان»، ترجمه عبدالکریم رشیدیان، نشر نی. (شاهکار هایدگر)
  • «متافیزیک چیست؟»، ترجمه سیاوش جمادی، نشر ققنوس.
  • «مقدمه ای بر متافیزیک»، ترجمه بیژن عبدالکریمی، نشر نقد فرهنگ.
  • «پرسش از تکنولوژی»، ترجمه شاپور اعتماد، نشر مرکز.
• منابع ثانویه مهم دیگر درباره هایدگر:
  • «فلسفه هایدگر»، نوشته جورج اشتاینر، ترجمه پرویز ضیاءشهابی، نشر هرمس.
  • «هایدگر و نازیسم»، نوشته ویکتور فاریاس، ترجمه محمد مبشری، نشر ماهی.
  • «راهنمای هیدگر»، نوشته استفان مولهال، ترجمه احمد ابوالفتحی، نشر گام نو.
  • «وجود و نیستی» (بخشی از آن در باب دازاین)، نوشته ژان پل سارتر، ترجمه دکتر منوچهر صانعی دره بیدی، نشر بیدگل. (برای مقایسه دیدگاه های هایدگر و اگزیستانسیالیسم)